Мітынг у падтрымку дэмакратычнай Беларусі ў Кіеве, 8 жніўня 2021 года. Фота: AFP/EAST NEWS

«Ці патрэбныя Украіне стасункі з дэмакратычнай і «нелукашэнкаўскай» Беларуссю? Адказ на гэтае пытанне як бы відавочны: вядома, патрэбныя. Патрэбныя па вельмі многіх прычынах. І для процідзеяння спробам канчатковага ўцягвання Беларусі ў вайну супраць Украіны, і для пасляваеннага развіцця — ужо зразумела, якую небяспеку для нас уяўляе Беларусь у арбіце ўплыву РФ.

Вырашэнне ўсіх гэтых пытанняў немагчымае без дыялогу з беларускай дэмакратычнай апазіцыяй. Аднак менавіта гэтага ўкраінская ўлада да гэтага часу старанна пазбягае. А калі гэтая тэма і з'явіцца на парадку дня, то ёсць высокая верагоднасць таго, што гэтыя кантакты адбудуцца ў такой форме, што толькі павялічыць непаразуменне паміж народамі.

Гэтая калонка — адказ на апублікаваны 12 кастрычніка экспертны аналіз народнага дэпутата ад партыі «Слуга народа» Багдана Ярэменкі «Іншая Беларусь: якой павінна стаць палітыка Кіева і з кім варта весці дыялог». Ён крытыкуе цяперашнюю палітыку Кіева ў дачыненні да Беларусі, у прыватнасці — захаванне дыпламатычных адносін з краінай, з чыёй тэрыторыі ў лютым адбыўся напад РФ, а цяпер яна служыць базай для новых удараў па цывільным насельніцтве і інфраструктуры нашай краіны.

З гэтымі аргументамі варта пагадзіцца:

негатоўнасць Кіева да разрыву адносін трактуецца самаабвешчанымі ўладамі Беларусі як слабасць. А адпаведна, спрашчае прыняцце рашэнняў аб новых кроках на карысць РФ.

Аднак Багдан Ярэменка ідзе далей, прапаноўваючы свой погляд на дыялог Украіны з беларускай апазіцыяй.

Калі коратка, прапануецца і ў далейшым устрымацца ад кантактаў са Святланай Ціханоўскай і яе пераходным урадам. Замест гэтага прапануецца стварыць альтэрнатыўную пляцоўку для аб'яднання беларускай апазіцыі на базе палка імя Кастуся Каліноўскага, а дакладней — на базе створанай ім палітычнай надбудовы.

Па нашых звестках, гэта не меркаванне аднаго дэпутата — такую магчымасць сур'ёзна абмяркоўваюць ва ўкраінскай уладзе. І менавіта таму варта больш падрабязна разабрацца ў гэтым сцэнарыі, яго плюсах і мінусах (спойлер: мінусаў нашмат больш).

Логіка гэтага плана вельмі простая: Украіна мае шмат заўваг да заяў Святланы Ціханоўскай, і наогул яна — чалавек, які выпадкова трапіў у палітыку. Тады як полк імя Каліноўскага — гэта мужныя людзі, якія дапамагаюць абараніць украінскую незалежнасць і маюць павагу як ва Украіне, так і ў Беларусі.

Гэта праўда, але хіба што варта ўдакладніць, што

прэтэнзіі да заяваў Ціханоўскай датычацца перыяду, калі яна рабіла першыя крокі ў палітыцы, тады як яе заявы апошняга часу — толькі праўкраінскія. Ну, і не прадстаўніку партыі дзейнага прэзідэнта Украіны вінаваціць кагосьці ў выпадковым траплянні ў палітыку.

Аднак нават пры такіх абставінах падобны крок будзе ў першую чаргу ўдарам па беларускай апазіцыі, які не прынясе Украіне ніякай карысці.

З апошніх прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі прайшло ўжо больш за два гады. За гэты час, нават нягледзячы на крытыку, Ціханоўская застаецца безумоўным лідарам беларускай апазіцыі.

Прычына гэтага вельмі простая — ніводзін іншы палітык не мае такога ўзроўню легітымнасці, як яна, бо на выбарах 2020 года яна альбо выйграла іх, альбо па меншай меры прайшла ў другі тур. Дагэтуль ніводзін з беларускіх апазіцыянераў не мог пахваліцца такім узроўнем падтрымкі.

Гэтая легітымнасць забяспечвае прызнанне Ціханоўскай Захадам — менавіта яе там успрымаюць выразнікам волі беларускага народа. Як наступства, пераважная большасць крытыкаў Ціханоўскай не ставілі пад сумнеў яе лідарства, а тыя, хто на гэта пайшлі — апынуліся на маргінэсе.

У такой сітуацыі штучны раскол сярод беларускай апазіцыі здольны толькі аслабіць яе ўплыў унутры Беларусі. Ці аслабіць аўтарытэт палка Каліноўскага — для многіх беларусаў іх палітычныя амбіцыі будуць выглядаць як спроба Кіева ўзяць пад свой кантроль антылукашэнкаўскі рух. Што, у сваю чаргу, рыкашэтам ударыць па ўспрыманні Украіны беларусамі.

Урэшце, гэта можа мець доўгатэрміновыя негатыўныя наступствы для адносін Украіны з новай постлукашэнкаўскай Беларуссю.

Цяпер каманда Ціханоўскай шукае дыялогу з Кіевам. Яны асуджаюць агрэсію РФ і дапамогу ў гэтай агрэсіі рэжыму Лукашэнкі. А таксама цалкам падтрымліваюць тэрытарыяльную цэласнасць Украіны. Дык ці трэба Кіеву адмаўляцца ад гэтага супрацоўніцтва?

Было б зразумела, калі б украінская ўлада выразна артыкулявала, чаго менавіта яна яшчэ чакае ад беларускай апазіцыі. Магчыма, што беларускія вайскоўцы, якія ўдзельнічаюць у агрэсіі супраць Украіны і ў ваенных злачынствах, паўстануць перад судом? Калі так, гэтыя патрабаванні варта публічна агучыць. Гэта было б больш канструктыўна і карысна, чым цяперашняя стратэгія ігнаравання.

А адначасова варта ўстрымлівацца ад крокаў, якія будуць выглядаць як навязванне суседняму народу сваіх рашэнняў. Нешта падобнае рэгулярна робіць Масква — і ў дачыненні да Мінска (даволі паспяхова), і ў дачыненні да Кіева (на шчасце, ужо даўно без поспеху).

Таму не варта Украіне капіяваць памылковыя практыкі РФ — гэта здольна толькі знішчыць той патэнцыял «мяккай сілы», які Украіна набыла дзякуючы гераізму сваіх ваяроў і грамадства».

Чытайце таксама: 

Арастовіч: Беларускае пытанне — адна з галоўных нашых памылак падчас гэтай вайны

Пазняк назваў галоўную памылку Украіны на беларускім кірунку

Ціханоўская звярнулася да Зяленскага

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй ананімна і канфідэнцыйна?

2
Справядлiвы / Адказаць
13.10.2022
Вельмі аўтарытэтны дэпутат))) Па мянушцы "анал-табу". Пагугліце і зразумееце пра што я)
1
Пеця / Адказаць
13.10.2022
А навошта Нашай Ніве працаваць на раскол? Чаму Наша Ніва, напрыклад, не згадала ні слова пра "Вольную Беларусь". Увогуле, адбываецца дзіўная рэч. Ніхто не дэманструе жадання пошум кампрамісаў. За выключэннем нейкіх адзінак
19
Wild West / Адказаць
13.10.2022
стварыць альтэрнатыўную пляцоўку для аб'яднання беларускай апазіцыі на базе палка імя Кастуся Каліноўскага, а дакладней — на базе створанай ім палітычнай надбудовы.
https://d3obnowcu2pyw7.cloudfront.net/301044
Давно говорил полк Калиновского единственная легитимная оппозиция. Двумя руками за идею.
Паказаць усе каментары/ 17 /
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру