Što siońnia treba biełaruskamu biźniesu ad dziaržavy? Nakolki ŭłady adkrytyja da dyjałohu ź biznes-sajuzami? Jakija arhumienty pracujuć i ci majuć prava pradprymalniki strajkavać? Na hetyja i inšyja pytańni internet-haziety Naviny.by adkazvaje Hieorhij Badziej, eks-kiraŭnik troch ministerstvaŭ, a ciapier - hanarovy staršynia praŭleńnia Biźnies-sajuza pradprymalnikaŭ i najmalnikaŭ imia Kuniaŭskaha.

- Hieorhij Piatrovič, jakich reformaŭ čakaje siońnia ad ułady biełaruskaja biźnies-supolnaść?

- Heta i prostaje, i składanaje pytańnie. Mnie zdajecca, što biźnies-supolnaść užo ničoha nie čakaje, bo ŭsie prahramy, jakija možna było prydumać, daŭno byli pryniatyja. Ich zastavałasia tolki realizavać. Ja maju na ŭvazie, u pieršuju čarhu, dyrektyvu №4 2010 (Ab raźvićci pradprymalnickaj inicyjatyvy i stymulavańni dziełavoj aktyŭnaści ŭ Respublicy Biełaruś. - Naviny.by).

Ale jość asobnyja pytańni, jakija dyktujucca biahučym momantam. Naprykład, praciahvaje zastavacca vielmi składanym finansavaje stanovišča šmatlikich arhanizacyj, jakija zajmajucca vytvorčaściu. Heta źviazana sa źmianieńniem i situacyi na rynkach, i niekatorych momantaŭ z punktu hledžańnia vypłaty padatkaŭ. U lutym my nakiravali zapisku na adras Savieta ministraŭ, dzie kazali pra nieabchodnaść pryniaćcia terminovych mier pa azdaraŭleńni ekanomiki. Bo niepłaciažy, zapazyčanaści rastuć nadmierna. My prapanoŭvali bolš hnutka padychodzić da momantu vyznačeńnia terminaŭ vypłaty padatkaŭ z tym, kab jany išli nie avansavyja, a pa fakcie atrymańnia vyručki. My havaryli pra nieabchodnaść źnižeńnia padatkovaj nahruzki, tamu što va ŭmovach kryzisu samy dziejsny instrumient baraćby ź im - heta źnižeńnie padatkaŭ. A naš rodny ŭrad u hetych umovach, naadvarot, šukaje varyjanty, jak dadatkova vyklučyć niejkija resursy ŭ pradpryjemstvaŭ. U vyniku źjaŭlajucca takija ŭkazy, jak 361-y, dzie, pa sutnaści, usie imparciory pavinny vystupić kredytorami dziaržavy na škodu, naturalna, svaim intaresam.

Patrebien šerah reformaŭ z punktu hledžańnia libieralizacyi, palapšeńnia finansavaha stanovišča. Čamu subjekt haspadarańnia nie moža vybrać dla siabie, pa jakim fakcie płacić padatki? U minułyja hady kožny vybiraŭ: albo pa fakcie adhruzki, albo pa fakcie pastupleńnia hrašovych srodkaŭ. A ź minułaha hoda ŭziali i abaviazali ŭsich vypłačvać pa fakcie adhruzki. Nie atrymaŭšy vyručku, pradpryjemstva pavinna vypłacić padatak! A adkul jon moža vypłacić, nie atrymaŭšy sam? Tolki za košt kredytnych resursaŭ. Jany darahija, značyć, paharšajecca ekanamičnaje stanovišča subjektaŭ haspadarańnia.

Dla asobnych siektaraŭ prablemami stanoviacca harantyi ułasnaści, nieŭmiašańnia. Ja nie zakranaju indyvidualnych pradprymalnikaŭ, jakija handlujuć na rynkach, u ich svaje prablemy. Jany nie viedajuć, što rabić z hetaj siertyfikacyjaj.

Viadoma, u kožnaha siektara ekanomiki jość svaje prablemy. Ale dla bolšaści, jak ja i kažu, heta vysokaja padatkovaja nahruzka, vysoki košt kredytnych resursaŭ, pa sutnaści spravy, niepadjomnaja dla raźvićcia i inviestycyjnaj dziejnaści. Pad takija vysokija pracentnyja staŭki pracavać praktyčna niemahčyma.

- U kastryčniku ŭ ramkach prajekta «Rieforum» adbudziecca forum pradstaŭnikoŭ biźnies -soobŝiestva. Na Vaš pohlad, jakija pytańni varta vynieści na jaho paradak?

- Asnoŭnaje pytańnie na siońniašni dzień - stvareńnie i raźvićcio kankurentnaha asiarodździa i roŭnyja ŭmovy dla ŭdzielnikaŭ rynku. Druhi - heta źnižeńnie padatkovaj nahruzki.

- Jak naładžana kamunikacyja pamiž uładaj i biznesam pa hetych prablemach? Jak vy majecie znosiny z uradam?

- My z uradam majem znosiny aficyjna, praz našy pasłańni, zapiski. Pa toj lutaŭskaj, što ja zhadvaŭ, była rezalucyja Miaśnikoviča z surjoznymi daručeńniami Prakapoviču, minekanomiki, ministerstvu finansaŭ. Ale ŭ ministerstva finansaŭ jość svaje pohlady. Jany vykonvajuć siońniašniuju zadaču napaŭnieńnia biudžetu, a toje, što ŭ subjektaŭ haspadarańnia prablemy, ich mała chvaluje. Im treba siońnia začynić niejkija prałomy ŭ biudžecie, tamu jany mała dumajuć pra zaŭtrašni dzień.

- A ź inšymi biźnies-sajuzami kaapierujeciesia dla bolš efiektyŭnaha cisku na ŭrad?

- Pry nieabchodnaści tak, kali našy pohlady supadajuć.

- Byvaje, što nie supadajuć?

- Byvaje.

- Jak vy b acanili adkrytaść uładaŭ da dyjałohu ź biźniesam? Ci hatovyja jany słuchać?

- Heta rytaryčnaje pytańnie. Treba arhumientavana kazać, i tady ŭłady buduć słuchać. Inšaja sprava, što mnohija rečy nie tak prosta źmianić. I dla taho, kab ažyćciavić niejkija źmieny, patrebien peŭny łah času. Navat toj ža źnižeńnie padatkovaj nahruzki možna zrabić adrazu, ale heta budzie baluča dla biudžetnych arhanizacyj. Tamu my stavim zadaču pastupova, štohod źnižać, umoŭna kažučy, na 0,5% padatkovuju nahruzku - heta całkam pa siłach.

My nieadnarazova stavili pytańnie ab tym, što nahruzka na fondy apłaty pracy ŭžo siońnia nie stymuluje raźvićcio i strukturnyja źmieny ŭ ekanomicy. Usie płaciać PDV 20%. Pa sutnaści spravy, PDV - heta padatak na žyvuju pracu. U arhanizacyjach, dapuścim, śfiery pasłuh, nijakich materyjalnych vydatkaŭ niama, tolki žyvy praca — ruki, mazhi. I kali jana jašče raz abkładajecca PDV, atrymlivajecca, što padatkovaja nahruzka dasiahaje zalimitavych pamieraŭ i nie stymuluje raźvićcio hetaj śfiery. Tamu patrebna razumnaja padatkovaja nahruzka, jakaja stymulavała b strukturnyja źmieny. My pisali pra heta uradu jašče ŭ lutym. Ale, na žal, hetyja našy prapanovy pakul nie ŭličyli.

My ŭžo piać hadoŭ stavim pytańnie pa źmienie nahruzki pa adličeńniach u fondy sacyjalnaha strachavańnia. Bo siońnia najmalnik płacić 34% u fond sacyjalnaha strachavańnia, i heta stanovicca adčuvalna dla sabiekoštu pradukcyi, jaje kankurentazdolnaści. Va ŭsim śviecie nahruzka padzialajecca pamiž najmalnikam i rabotnikam, i tady rabotnik sam kantraluje i ličyć, što jon zapracuje dla svajoj budučaj piensii. I navat u dyrektyvie №4 jość punkt, jaki praduhledžvaje ŭniasieńnie źmianieńniaŭ u raźmierkavańnie hetaj padatkovaj nahruzki, ale da hetaha času ničoha nie zroblena.

- A što vy razumiejecie pad «strukturnymi źmienami»?

- Pad strukturnymi źmienami ja razumieju źmieny ekanomiki z tym, kab u joj stała bolš doli vysokaefiektyŭnych halin i mienš halin ź nizkaj pradukcyjnaściu pracy. Bo pracoŭnyja resursy ŭ krainie abmiežavanyja. Usio pytańnie ŭ tym, jak my budziem hetyja resursy vykarystoŭvać.

Strukturnyja źmieny mohuć być i pa formach ułasnaści. Čamu my kažam, što treba pavialičvać dolu małoha i siaredniaha biznesu? Tamu što ŭ im, jak praviła, bolš vysokaja pradukcyjnaść, efiektyŭnaść. A kali ŭ ekanomicy pieravažajuć bolš efiektyŭnyja pradpryjemstvy, to i ekanomika stanovicca bolš efiektyŭna.

- Vy skazali, što dla pierakanańnia uładaŭ treba havaryć ź imi arhumientavana. A jakija arhumienty pierakonvajuć ułady?

- Pramyja dokazy, raźliki, mižnarodny vopyt.

- Što z vašych prapanoŭ, dapuścim, było realizavana za apošniuju piacihodku?

- Realizavana niamała. Voś u minułym hodzie Ministerstva finansaŭ vynosiła prapanovu ab pavyšeńni staŭki PDV (zaraz jany znoŭ heta na nastupny hod prapanujuć). Naša arhumientacyja była ŭ tym, što hetaha rabić ni ŭ jakim razie nielha. Heta paciahnie za saboj rost koštaŭ, stanie dadatkovym padatkam na nasielnictva. U vyniku takoje rašeńnie, dziakuj Bohu, nie było pryniata. Ja nie kažu, što my adny hetaha damahlisia. Hetaha damahłosia, chutčej, usia biźnies-supolnaść.

- A što z apošnim našumiełym vypadkam pa śpiecimparciorach?

- Pakolki hety prajekt byŭ padrychtavany ministerstvam pramysłovaści, my paprasili ich dać abhruntavańnie i vynieści pytańnie na abmierkavańnie hramadskaha savieta, jaki stvorany pry ministerstvie pramysłovaści, z zaprašeńniem na pasiadžeńnie tych arhanizacyj, da jakich pavinny byli pierajści funkcyi śpiecimparcioraŭ. Choć by z tym, kab pasłuchać, ci hatovyja jany vykonvać takuju pracu. Bo heta niaprostaja praca ŭ cełym - uziać i, da prykładu, traktarnamu zavodu zajmacca zakupkaj sielhastechniki dla ŭsioj krainy. Akramia taho, my nakiravali našy piarečańni i zaŭvahi ŭ Saŭmin, i litaralna praz tydzień pryjšoŭ adkaz: usio, usie pytańni źniatyja, niama bolš sensu vynosić ich na abmierkavańnie.

- Pa vašym dośviedzie, jakich prapanoŭ bolš: da jakich ułady prysłuchoŭvajucca, ci jakija ihnarujuć?

- Heta niemahčyma paličyć. Zaŭsiody treba mieć na ŭvazie, što va ŭrad pastupajuć nie tolki prapanovy ad biznesu. Usie prapanovy pavinny razhladacca, uzvažvacca, i heta treba razumieć. Što paŭpłyvała pry pryniaćci niejkaha kančatkovaha rašeńnia - ci to naša mierkavańnie, ci to mierkavańnie niejkich ekśpiertnych arhanizacyj, skazać nielha. A moža ŭsie razam i paŭpłyvała. My nikoli nie stavili zadačy paličyć, my hetaha damahlisia abo niechta inšy. Nam važny kančatkovy vynik, a nie praz kaho my jaho dasiahnuli.

- Kali ŭrad pierakanać nie ŭdałosia, ci ličycie vy apraŭdanym źviartacca da bolš radykalnych formaŭ pratestu, takich, jak strajki, jak heta robiać u apošni čas indyvidualnyja pradprymalniki? Krytyki ličać, što strajk — forma pratestu najomnych rabotnikaŭ, a nie pradprymalnikaŭ…

- Ja z hetym absalutna zhodny. U nas takoj dylemy nikoli nie było. My abjadnajem pradpryjemstvy, kamiercyjnyja arhanizacyi, a nie IP. I ŭjavić, kab, umoŭna kažučy, «Miłavica» zabastavała - jak heta? Pracoŭnyja mohuć zabastavali, ale kab najmalnik, kiraŭnik pradpryjemstva zabastavali -takoje, mabyć, i ŭ pryrodzie nie moža być. Jak my viedajem z ŭsioj historyi, zabastoŭka - heta kanflikt pamiž najmalnikam i najomnym rabotnikam. Kali najomny rabotnik nie zhodny pracavać, jak prapanuje najmalnik, jon pačynaje strajkavać. U najmalnika ž jość inšy instrumient - łok-aŭt. Kali pracoŭnyja nie chočuć u jaho pracavać, jon ich zvalniaje. Praŭda, heta ŭžo vielmi žorstki instrumient…

- Ale heta chutčej z vobłaści baraćby najmalnika z rabotnikami, a voś jak vy staviciesia da zabastovak IP jak da pratestu suprać dziejańniaŭ uładaŭ? Vy ličycie, taki instrumient baraćby moža być efiektyŭnym?

- A heta nie instrumient. Kali ty nie chočaš zajmacca biźniesam, nie zajmajsia. Kali ty nie chočaš pracavać, nie pracuj. Najmalnik ž ich nie prymušaje pracavać, jany ž sami, indyvidualnyja pradprymalniki, kožny pracuje, jak jon ličyć nieabchodnym. Heta nie instrumient i nie arhumient. Heta bolš publičnaje dziejstva. Treba zaŭsiody imknucca adstojvać svaje pravy praz dyjałoh, lepš lišni raz sustrecca, pierahavaryć. Lepš arhumientacyja, ale nie vajna.

* * *

Hieorhij Badziej

Naradziŭsia 26 studzienia 1942. Skončyŭ Biełaruski politechničny instytut pa śpiecyjalnaści inžynier-miechanik; Instytut pavyšeńnia kvalifikacyi Akademii kiravańnia narodnaj haspadarki pry Saviecie ministraŭ SSSR. Pracavaŭ inžynieram-kanstruktaram na Minskim traktarnym zavodzie, zatym u Dziaržpłanie BSSR (z 1984 pa 1990 hady - namieśnikam staršyni). Z 1990 pa 1994 hady - ministr pracy i sacyjalnaj abarony, 1994-1995 - ministr pryvatyzacyi, 1995-1996 - ministr ekanomiki. Z 1996 hoda - savietnik, vice-staršynia BSPN, z 2001 hoda - jaho hanarovy staršynia. BSPN stvorany 15 maja 1990 hoda, abjadnoŭvaje niedziaržaŭnyja pradpryjemstvy roznych halin ekanomiki.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?