2014 hod adznačyŭsia pavyšeńniem cikavaści biełarusaŭ da svajoj movy. Nakolki šyroka ŭ hramadstvie pajšoŭ hety praces?

Kampanija «Budźma biełarusami!» vyrašyła daviedacca pra staŭleńnie nasielnictva pa krainie da biełaruskamoŭnych. Heta ŭžo nie pieršaje daśledavańnie, što robić kampanija adnosna nacyjanalnaj identyčnaści, tamu jość z čym paraŭnoŭvać. Bolš za toje, niekatorymi vynikami svaich ŭłasnych daśledavańniaŭ padzialiŭsia i partnior kampanii — łabaratoryja «Novak».

Jak pakazała apytańnie, biełarusy stanoŭča ŭsprymajuć ludziej, jakija razmaŭlajuć pa-biełarusku. Całkam ci častkova ŭchvalajuć biełaruskamoŭnych 76% biełarusaŭ. Chutčej nie vitajuć biełaruskamoŭnych i całkam nie vitajuć 12,9% i 3,4% adpaviedna. Jašče 7,7% nie majuć mierkavańnia na hety kont (hł. Hrafik 1 nižej. *Hrafiki padadzienyja na toj movie, na jakoj prachodziła apytańnie, — ruskaj).

Hrafik 1. Jak vy staviciesia da ludziej, jakija razmaŭlajuć pa-biełarusku? (2014 h., %)

Zadavalisia respandentam pytańni i pra staŭleńnie da pavieličeńnia dziaržaŭnaha finansavańnia i padtrymki biełaruskaj movy, i pra pašyreńnie prysutnaści biełaruskaj movy na telebačańni i radyjo. Adkazy na ich taksama demanstrujuć pazityŭnuju tendencyju. Kolkaść tych, chto vitaŭ by abiedźvie hetyja mahčymaści, bolšaja za kolkaść tych, chto hetaha nie choča. Źviartaje na siabie ŭvahu i toj fakt, što na pytańnie pra prysutnaść biełaruskaj movy na TB pracent tych, chto nie zmoh vyznačycca z adkazam, składaje amal tracinu ad apytanych — 34,7%. Takija ličby, na dumku ekśpierta-sacyjołaha Lidzii Michiejevaj, mohuć śviedčyć pra niekateharyčnaść biełarusaŭ, to bok pra peŭnuju schilnaść hramadskaha mierkavańnia da «siarednich», bolš łahodnych farmulovak i pazicyj u dačynieńni da movy, a taksama pakazvajuć na patencyjał zruchaŭ u staŭleńni da moŭnych pytańniaŭ tych ludziej, jakija pakul nie vyznačylisia ŭ svaich pazicyjach ci nie zadumvalisia pra heta ŭvohule.

Hrafik 2. «Ci chacieli b vy, kab dziaržava bolš finansavała mierapryjemstvy, nakiravanyja na padtrymku biełaruskaj movy?», «Ci chacieli b vy, kab biełaruskaja mova bolš prysutničała na telebačańni i radyjo?» (2014 h., %)

Adkazy na pytańnie «Što vy dumajecie pra ludziej, jakija zaŭsiody razmaŭlajuć tolki pa-biełarusku?» jość z čym paraŭnoŭvać: kampanija «Budźma biełarusami!» zadavała hetaje pytańnie trojčy ŭ takoj ža farmuloŭcy — u 2009, 2011 i hetym hodzie. Paraŭnańnie adkazaŭ vymaloŭvaje nastupnuju tendencyju (hł. Hrafik 3 nižej). Amal na 8% z 2009 hoda skaraciłasia kolkaść tych, chto ličyć biełaruskamoŭnych ludziej «sapraŭdnymi biełarusami, patryjotami», adnak pry hetym mienavita taki adkaz zastajecca samym papularnym. Nastupnym pa papularnaści idzie varyjant «Nie źviartaju na heta ŭvahi, nikoli pra heta nie dumaŭ». Kolkaść takich ludziej, dla jakich prablema movy ŭvohule nie źjaŭlajecca zaŭvažnaj, pavysiłasia ad 24,7% u 2009 hodzie da 30,1% u 2014 hodzie. Heta demanstruje, što biełaruskaja mova pierastaje być jakimści markioram.

Zaŭvažna, što palaryzacyja ŭ pytańni staŭleńnia da biełaruskamoŭnych praź ich vyznačeńnie «elita nacyi» i «apazicyja» ŭ apytańni 2014 h. źnikła. Jašče ŭ 2011 hodzie jana była bolš adčuvalnaj.

Niaznačnaja kolkaść respandentaŭ u adpaviednaści sa starymi savieckimi mifami adnosić biełaruskuju movu da movy vioski. Z dadzienych apytańnia vidavočna, što hety stereatyp pačynaje pastupova adychodzić.

Hrafik 3. Što vy dumajecie pra ludziej, jakija zaŭsiody razmaŭlajuć tolki pa-biełarusku? (2009, 2011, 2014 hh., %)

Vyniki apytańniaŭ śviedčać pra pazityŭnaje staŭleńnie biełarusaŭ da svajoj movy i jaje aktyŭnych nośbitaŭ ciaham apošnich piaci hadoŭ, što daje padstavu kampanii «Budźma biełarusami!» mierkavać pra najaŭnaść dakładnaj i ŭstojlivaj tendencyi.

Materyjał padrychtavany pry dapamozie ekśpierta Lidzii Michiejevaj na padstavie apytańniaŭ, zroblenych łabaratoryjaj «Novak» jak na zamovu kampanii «Budźma biełarusami!», tak i samastojna. 

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?