Hramadstva

Z ułady — u apazicyju, a potym nazad. Jakija palityki i aktyvisty kardynalna źmianiali svaje pohlady

Pryŭładnyja telehram-kanały pieryjadyčna publikujuć śpisy ludziej, jakija paśla vybaraŭ prademanstravali svaju hramadzianskuju pazicyju. A chto sapraŭdy źmianiaŭ svaje pohlady ledź nie na 180 hradusaŭ? Sabrali samyja cikavyja historyi. Spojler — niekatoryja z hierojaŭ pierachodzili z ułady ŭ apazicyju navat niekalki razoŭ.

Piotr Kraŭčanka

U savieckija časy byŭ papularny afaryzm «Ot Iljiča do Iljiča biez infarkta i paraliča». Havorka išła pra Anastasa Mikajana, jaki zajmaŭ pasady ŭ kiraŭnictvie SSSR ad Lenina da Brežnieva (abodva źjaŭlalisia Iljičami). U biełaruskaj palitycy ź Mikajanam možna paraŭnać Piatra Kraŭčanku, jaki byŭ svaim pry samych roznych palityčnych režymach.

Padčas pierabudovy jon źjaŭlaŭsia sakratarom minskaha harkama pa ideałohii i ŭsprymaŭsia jak kamunist z nacyjanalnaj pazicyjaj. Potym staŭ pieršym ministram zamiežnych spraŭ niezaležnaj Biełarusi i achvotna kantaktavaŭ z emihracyjaj.

Paśla parazy svajho patrona Viačasłava Kiebiča na pieršych prezidenckich vybarach Kraŭčanka syšoŭ u nikudy, ale nieŭzabavie staŭ deputatam novaha parłamienta,

Viarchoŭnaha Savieta 13 sklikańnia. Zaniaŭ tam pasadu staršyni kamisii pa mižnarodnych spravach. I ŭ hetym statusie vystupiŭ suprać refierendumu 1996-ha, padtrymaŭ sprobu impičmientu suprać Łukašenki.

Naturalna, u Pałatu pradstaŭnikoŭ jon nie trapiŭ, tudy ŭziali łajalnych deputataŭ Viarchoŭnaha Savieta. Kraŭčanka syšoŭ u apazicyju, pradstaŭlaŭ zakonna abrany parłamient na pieramovach z Łukašenkam, ale ŭ 1998-m niečakana pajšoŭ na dziaržaŭnuju słužbu i pajechaŭ pasłom u Japoniju.

Paźniej dypłamat tłumačyŭ, što rasčaravaŭsia u apazicyjnym asiarodku, dzie panavali intryhi. Dy i svoj podpis za impičmient jon tak nie adklikaŭ.

U Japonii Kraŭčanka papracavaŭ niekalki hadoŭ. A potym vybuchnuŭ skandał. Łukašenka zvolniŭ eks-ministra i abvinavaciŭ jaho ŭ tym, što toj nie zdaŭ piačatku pasolstva i schavaŭsia. Dziaržaŭnyja ŚMI paviedamlali, što Kraŭčanka źbieh da amierykancaŭ.

Palityk znoŭ syšoŭ u apazicyju i navat zajaŭlaŭ pra prezidenckija ambicyi. Chadzili čutki, što jon prymiervaŭsia da adnoj z sacyjał-demakratyčnych partyj.

Ale ŭrešcie Kraŭčanka tak i nie navažyŭsia ryzykavać. Apošnim časam 70-hadovy eks-ministr adyšoŭ ad palityki. Choć u 2017-m publična prapanavaŭ adznačyć na dziaržaŭnym uzroŭni 100-hodździe abviaščeńnia Biełaruskaj Narodnaj Respubliki.

Ludmiła Maślukova

Ludmiła Maślukova naradziłasia ŭ haradku na Kubani, skončyła fakultet žurnalistyki MDU i tolki paśla trapiła ŭ Biełaruś. Razvał Savieckaha Sajuza staŭ dla jaje asabistaj trahiedyjaj.

1994 hod jana sustreła žurnalistkaj «Sovietskoj Biełoruśsii».

Mienavita Maślukova pracavała razam z Alaksandram Łukašenkam nad tekstam dakłada pra karupcyju. Hety dakumient staŭ tramplinam, jaki pryvioŭ jaho va ŭładu.

Nieŭzabavie Maślukova syšła z žurnalistyki ŭ daradcy vice-śpikiera parłamienta Vasila Novikava. Toj byŭ kamunistam, ale padtrymaŭ impičmient suprać Łukašenki. Tamu paśla refierendumu 1996 hoda Maślukova zastałasia biez pracy. Jana chacieła znoŭ uładkavacca ŭ «SB». Ale hazietu tady ŭznačalvaŭ Pavieł Jakubovič. «Mianie jon by i na hanak nie puściŭ, bo my z Novikavym pisali artykuły suprać prezidenta», — tłumačyła ŭ intervju NN Maślukova.

Tady jana ŭładkavałasia ŭ hazietu «Narodnaja vola».

«Ja sabie skazała tak: hałoŭnaje zarobak, praca, a paśla raźbiaromsia. Ja pajšła da libierałaŭ i pačała ich absłuhoŭvać. Maja zadača była prasłaŭlać libieralizm i abstrelvać uładu».

Na adnoj sustreč Łukašenki z presaj toj publična prapanavaŭ Maślukovaj pierajści ŭ «Savieckuju Biełarusiju», što jana i zrabiła.

«Jak skazaŭ mnie adzin z namieśnikaŭ u «SB», «ciabie siudy kileram uziali, pracuj, adstrelvaj apazicyju!»,

— pryznavałasia žurnalistka.

U vyniku Maślukova spačatku plažyła ŭ «SB» apazicyju. Paśla razam z kamunistami plažyła ŭładu. Potym prasoŭvała «libierałaŭ» i «nacyjanalizm», pry hetym plažyŭšy ŭładu i kamunistaŭ. A paśla viarnułasia ŭ «SB» i krytykavała ŭsich kankurentaŭ ułady.

U 2003-m jana syšła na piensiju i žyvie pryvatnym žyćciom.

Jaŭhien Novikaŭ

Kardyjochirurh čaćviortaj minskaj balnicy Jaŭhien Novikaŭ pryjšoŭ u palityku jak «niezaležny kandydat».

Na vybarach u parłamient jon pieramoh viadomaha historyka Michasia Tkačova — namieśnika staršyni Sojmu BNF, ale potym niečakana dałučyŭsia da apazicyi.

Novikaŭ padpisvaŭ usie ich zajavy, u 1991-m padčas HKČP vystupaŭ na mitynhu, kali bolšaść palitykaŭ vyrašyli adsiadziecca i pačakać, chto pieramoža. Ale ŭ nastupnym hodzie jon stvaryŭ Lihu pravoŭ čałavieka i adyšoŭ ad BNF.

Jašče ŭ pačatku 1995-ha Novikaŭ publična abvinavačvaŭ Łukašenku ŭ nastupie na svabodu słova, ale potym kančatkova adyšoŭ ad apazicyi.

U pačatku nulavyja jon staŭ supracoŭničać z BT jak pazaštatny aŭtar. Na telebačańni vioŭ prahramu «Pravy čałavieka. Pohlad u śviet», pa radyjo — «Biełaruś i śviet. Pohlad ź Minska».

Novikaŭ plažyŭ zachodni śviet i zachodnija kaštoŭnaści, nieadnarazova stvaraŭ fejki. Asabliva zapomniłasia jaho vykazvańnie, što «amierykanskija dzieci z hoładu jaduć pacukoŭ». Taksama jon nazyvaŭ Polšču dziaržavaj-«maryjanietkaj».

U 2014-m jaho pieradaču źniali z efiru. Novikaŭ peŭny čas papracavaŭ na adnym z rasijskich nacyjanalistyčnych sajtaŭ, a paśla kančatkova źnik z publičnaj prastory.

Alaksiej Dzierman

Syn vajskoŭcaŭ, Alaksiej Dzierman naradziŭsia ŭ Kazachstanie. U nulavyja hady jon źjaŭlaŭsia prychilnikam idej bałctva i nieapahanstva, vydavaŭ časopis «Kryvija». Taksama niepraciahły čas vykładaŭ u EHU i prytrymlivaŭsia vielmi pravych pohladaŭ.

«Siońniašni Jeŭrazijski sajuz nie maje ideałahičnaha, palityčnaha źmiestu. Heta chutčej ekanamičnaja pieradvybarnaja dekłaracyja, a realnaha napaŭnieńnia dla jaje nie pradbačycca — heta šyrma dla intaresaŭ peŭnych hrupovak u Rasijskaj Fiederacyi»,

zajaŭlaŭ Dzierman. U čas zachapleńnia pahanstvam jon karystaŭsia psieŭdanimam Dziermant, pad jakim i staŭ viadomy.

Ale vialikaha pryznańnia Alaksiej nie znajšoŭ, a praź niejki čas pierafarmatavaŭsia ŭ intehratara i vialikaha prychilnika Rasii. U 2016-m jon napisaŭ artykuł, u jakim patłumačyŭ, čamu źmianiŭ svaju pazicyju. Siarod arhumientaŭ nazyvalisia padziei va Ukrainie i stvareńnie siamji.

«Kali ŭ ciabie źjaŭlajecca svaja siamja, ty pačynaješ dumać užo pra ich, pra dziaciej, dumać na pierśpiektyvu. U jakoj krainie ty chacieŭ by ich vyraścić, u jakoj krainie jany buduć žyć»,

kazaŭ jon. Z taho času Dzierman padtrymlivaje dziejańni ŭłady, śćviardžaje, što sajuz z Rasijaj zabiaśpiečvaje suvierenitet Biełarusi. Navat naprykancy adnosna libieralnych dziasiatych hadoŭ jon zaklikaŭ pravieści čystku ŭ Akademii navuk.

Padobnuju na Dziermana evalucyju prajšoŭ i Alaksandr Špakoŭski. U maładości — aktyvist «Pravaha aljansa» i adzin z achoŭnikaŭ apazicyjnaha kandydata ŭ prezidenty Alaksandra Milinkieviča. Ciapier — paplečnik Dziermana pa ŭdziele ŭ tok-šou i siabra kanstytucyjnaj kamisii.

Juryj Vaskrasienski

Biznesoviec i palitołah Juryj Vaskrasienski staŭ šyroka viadomy vosieńniu minułaha hoda, kali akazaŭsia na sustrečy Łukašenki z apazicyjaj, što prajšła ŭ SIZA. Adnak jon užo daŭno ŭ palitycy.

U 90-ja, užo paśla razvału Savieckaha Sajuza, Vaskrasienski pajšoŭ da kamunistaŭ i navat uznačaliŭ kamsamoł pa ŭsioj Biełarusi. Ale ŭ 1996-m adbyŭsia kanstytucyjny refierendum.

Kiraŭnictva partyi na čale z Siarhiejem Kalakinym syšli ŭ apazicyju. A voś Vaskrasienski pierajšoŭ na bok Łukašenki i ahitavaŭ pastupić hetak ža inšych adnapartyjcaŭ.

U nulavyja jon budavaŭ karjeru ŭ praŭładnaj kampartyi, paralelna zajmajučysia biznesam. U 2010-m staŭ deputatam Minskaha haradskoha savieta. Paźniej navat źjaŭlaŭsia delehatam Usiebiełaruskaha narodnaha schodu.

Paśla Vaskrasienski syšoŭ z palityki i niečakana viarnuŭsia letaś: prapanavaŭ svaje pasłuhi Viktaru Babaryku, kiravaŭ zboram podpisaŭ u Pieršamajskim rajonie Minska.

Paśla vybaraŭ Juryja aryštavali, jon abvinavačany pa spravie ab masavych biesparadkach. Znachodziačysia ŭ SIZA KDB, Vaskrasienski rezka źmianiŭ svaje pohlady, staŭ vystupać na telebačańni z pakajańniem i chvalebnymi zajavami ŭ adras Łukašenki.

Nieŭzabavie ŭ izalatary adbyłasia sustreča Łukašenki z palitviaźniami, dzie prysutničali Cichanoŭski i Babaryka. Chutka Vaskrasienski vyjšaŭ na svabodu. 

Jon sprabuje pradstavić siabie jak miedyjatara pamiž kanstruktyŭnaj apazicyjaj i ŭładaj, stvaryŭ Kruhły stoł demakratyčnych. Ale pakul jaho namahańni vyhladajuć, chutčej, jak pravał.

Apazicyja admoviłasia ad supracoŭnictva ź im, šmatlikija zajavy ab palityčnaj amnistyi nie spraŭdžvajucca — pakul nichto pa jahonym «śpisie» na svabodu tak i nie vyjšaŭ.

Kamientary

«Dziuna: častka druhaja» — błakbastar, idealny da skryhatu ŭ zubach2

Chto zabiŭ Franciška Alachnoviča. Adkryty novyja fakty11

Ała Puhačova apublikavała post paśla śmierci Navalnaha20

«Praciraju dźviarnuju ručku, bo jaje mohuć namazać atrutaju». Pahavaryli z homielskim psichołaham, kvateru jakoj razhramili siłaviki17

«Z 3 pa 6 kłas nasiŭ zaplečnik adnakłaśnicy». Historyi ludziej, u jakich nikoli nie było surjoznych adnosin9

MUS zajaviła pra pieršuju spravu za admaŭleńnie hienacydu biełaruskaha naroda12

Druhi hod zapar na «Pieśni hoda Biełarusi» pieramahła niaviestka Łukašenki25

«U pamiežnikaŭ mahli ŭźniknuć da mianie pytańni». Jak biełarusy abychodnymi šlachami atrymlivajuć polski šenhien12

102-hadovaja žančyna ŭspomniła pra hady vajny, dy nie ŭličyła ideałohii. Jaje papraviŭ 74-hadovy kamunist15

Stała viadoma, jakija katehoryi ludziej pakinuli za kratami paśla apošniaj abłavy na salidarnych z palitviaźniami5

«Aproč tych dvanaccaci hadoŭ, kali jon piŭ». Udava Ryhora Baradulina apublikavała niazvykłyja ŭspaminy pra jaho8

Jak prapahandyst Ihar Tur staŭ lubimčykam Łukašenki i kolki zarabiŭ u 2020-m15

«Ja, kali zakryvaju pracoŭny noŭt u piatnicu ŭviečary». Najlepšyja tvity tydnia5

Mužčynu, jakoha zatrymali paśla viartańnia z Polščy, buduć sudzić za «zdradu dziaržavie»11

Učora ŚMI paviedamlali pra zatrymańnie byłoha kiraŭnika Bresta. Ale nasamreč jon na voli4

Na fakultetach BDU stvaryli kamisii, jakija ŭziali pad kantrol kadravyja pytańni

«Zavierbavać Klimoviča. Kab sačyć za im — zavierbavać Hrabinskaha. Kab sačyć za Hrabinskim — zavierbavać Sierhijeviča»: jak NKVD chacieŭ pastavić zachodniebiełaruskuju intelihiencyju na kaleni4

Lizu, što pamierła ŭčora ŭ Varšavie, pachavajuć u polskaj stalicy4

Historyja čatyroch žančyn, jakija pieražyli HUŁAH i paŭstańnie ŭ łahiery5

Samy aktyŭny danosčyk Bambiza na vybarach zaniaŭ apošniaje miesca z usiaho Minska — jamu namalavali 1,999%4

Usie naviny →
Usie naviny

«Zavierbavać Klimoviča. Kab sačyć za im — zavierbavać Hrabinskaha. Kab sačyć za Hrabinskim — zavierbavać Sierhijeviča»: jak NKVD chacieŭ pastavić zachodniebiełaruskuju intelihiencyju na kaleni4

Rasija zabaraniła paloty samalotaŭ A-50 kala Ukrainy — brytanskaja raźviedka3

Mitrapalit Vienijamin uznaharodziŭ carkoŭnym ordenam Ivana Kubrakova24

Pamior skulptar Ihar Hołubieŭ

Arhiencina addała Ukrainie viertaloty, jakija atrymała ad Rasii9

U Rasii vydalili spasyłki na trek Vasi Abłomava, pryśviečany Navalnamu6

U niadzielu nadvorje budzie jašče ništo sabie, a ŭ paniadziełak pachaładaje3

Łaŭroŭ pryhraziŭ Pašynianu: Zajavy Jerevana prymušajuć Rasiju zadumacca pra svaje praktyčnyja kroki7

Polski Kanhres žančyn źviarnuŭsia da palitykaŭ paśla śmierci zhvałtavanaj biełaruski13

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Breście zatrymlivali i eks-mera Rahačuka, i hubiernatara Šulejku

Hałoŭnaje

«Mnie paščaściła. A Lizie — nie». Paśla śmierci biełaruski ŭ Varšavie ŭ siecivie šyrycca chešteh #chopićhvałcić — voś što pišuć 

Franak Viačorka: Pratasievič złamany, jon pad kantrolem i nie moža vyjechać ź Biełarusi1

Dzie ciapier hieroi miemnaha videa BRSM pra vybary-durybary?10

«U nas svaje tradycyi vybaraŭ, jakija sprabavali vytručvać, dośvied z časoŭ Połackaha kniastva» — CVK3

Stała viadoma, jakija katehoryi ludziej pakinuli za kratami paśla apošniaj abłavy na salidarnych z palitviaźniami5

Jak prapahandyst Ihar Tur staŭ lubimčykam Łukašenki i kolki zarabiŭ u 2020-m15

«Ja, kali zakryvaju pracoŭny noŭt u piatnicu ŭviečary». Najlepšyja tvity tydnia5

Žyvaja lehienda Minska: što čuvać u žančyny, jakaja šmat hod śpiavaje pra Isusa?16

Mužčynu, jakoha zatrymali paśla viartańnia z Polščy, buduć sudzić za «zdradu dziaržavie»11

Na miažy ź Litvoj paśla zakryćcia dvuch pamiežnych pierachodaŭ sabralisia vialikija čerhi4

«Bolš za paŭtara mietra nichto nie atrymlivaŭ»1

Učora ŚMI paviedamlali pra zatrymańnie byłoha kiraŭnika Bresta. Ale nasamreč jon na voli4

Na fakultetach BDU stvaryli kamisii, jakija ŭziali pad kantrol kadravyja pytańni

Rabotnik Mazyrskaha NPZ zabiŭ siabie praz prablemy na pracy1

Arhanizatary vybaraŭ faktyčna pryznalisia ŭ falsifikacyjach u Minsku. Sačycie za rukami12

Ajcišnik z Kurska sprabuje zarabić na biełarusach, pradajučy im «miortvyja» vakansii4

Usie naviny →