Pa słovach litoŭskaha ekśpierta pa pytańniach enierhietyki, vykładčyka Vilenskaha ŭniviersiteta Rytasa Stasielisa, rašeńnie bałtyjskich krain spynić zakupki rasijskaha hazu nie ŭjaŭlaje nijakaj pahrozy enierhietyčnaj biaśpiecy hetych dziaržaŭ.

Pa jaho słovach, užo sioleta ŭ studzieni rasijskaha hazu ŭ Litvie nie było. Pa hazapravodzie z Rasii prapampoŭvaŭsia tolki tranzitny haz u Kalininhradskuju vobłaść.

Da terminała ŭ Kłajpiedzie taksama ŭvoziŭsia (u vyhladzie zvadkavanaha pryrodnaha haza) haz ad rasijskich pastaŭščykoŭ, nabyty na spotavych rynkach, u kampanii Novatek z terminała Vysock pad Pieciarburham. Ciapier hetaha nie adbyvajecca —

litoŭcy nabyvajuć u asnoŭnym syravinu z ZŠA, Katara, Trynidada i Tabaha. U traŭni, jak čakajecca, znoŭ pačnie pracu hałoŭny pastaŭščyk hazu ŭ Litvu (jaki vystupaje ŭ jakaści pastaŭščyka pa doŭhaterminovym kantrakcie), narviežskaja kampanija Equinor.

Heta pradpryjemstva na praciahu paŭtary hadoŭ zmahałasia z nastupstvami bujnoha pažaru — tolki ŭ traŭni zavieršycca ramont ichniaha terminała ŭ Chammierfeście na poŭnačy Narviehii.

Ceny na haz, jaki pastaŭlajecca ŭ Kłajpiedu, vyšejšyja za rasijskija — jany krychu daražejšyja 1000 jeŭra za tysiaču kubamietraŭ.

Terminał moža prymać u hod nie bolš za 4-5 miljardaŭ kubamietraŭ hazu. Da kanca kastryčnika hetaha hoda ŭsia prapusknaja zdolnaść terminała ŭžo zabraniravana. Litva štohod spažyvaje kala 1,5-2 młrd kubamietraŭ hazu. Za savieckim časam hetaja ličba dasiahała navat 5 miljardaŭ kubamietraŭ na hod. Ale z tych časoŭ haz vykarystoŭvajecca bolš ekanomna.

Akramia taho, abmiežavaŭ svaju vytvorčaść zavod uhnajeńniaŭ u Jonavie, niedaloka ad Kaŭnasa. Heta najbujniejšy ŭ krainie spažyviec hazu.

Haz z Kłajpiedy budzie transpartavacca ŭ Łatviju i Estoniju praz raźvituju sietku hazapravodaŭ, a taksama ŭ Polšču i mahčyma navat Finlandyju. Adnak finy da hetaha času nie vyznačylisia, tak što nieviadoma, ci budzie tut niejkaja ździełka. Choć praź Finski zaliŭ z 2019 hoda prachodzić hazapravod. Važnym arhumientam dla ciesnych suviaziaŭ u hazavaj enierhietycy pamiž krainami Bałtyi źjaŭlajecca toje, što ŭ Łatvii, pad miastečkam Inčukałns, raźmieščany vialikija padziemnyja hazavyja schoviščy. Heta budzie ahulny hazavy reziervuar. Majučy takija mahčymaści dla składavańnia, litoŭcy ŭžo ciapier zakuplajuć usio bolš i bolš hazu, kab zimoj jaho było dastatkova.

Jak padličyli śpiecyjalisty, Kłajpiedski terminał moža zabiaśpiečyć patreby krain Bałtyi prykładna na 50 adsotkaŭ. Pryčym hety pakazčyk taksama ŭklučaje patencyjnuju vypracoŭku enierhii na hazavych elektrastancyjach. Biez patreb elektrastancyj terminał zabiaśpiečvaje 100 adsotkaŭ popytu na haz.

Litvie maje niekalki elektrastancyj, jakija vyrablajuć enierhiju z dapamohaj spalvańnia hazu. Pierš za ŭsio, heta vialikaja stancyja Elektrenai pamiž Vilniaj i Koŭna. Mienšyja elektrastancyi takoha typu jość jašče ŭ Vilni i Koŭnie. Adnak jany dziejničajuć tolki jak reziervovyja. Litva złučanaja elektrasietkami Šviecyi i Polščy. U Litvie taksama raźvivajecca vytvorčaść elektraenierhii z adnaŭlalnych krynic enierhii. Ciapier heta ŭžo kala traciny ad ahulnaha abjomu patrebaŭ krainy. Nieŭzabavie taksama pavinien być abvieščany tendar na ahramadny park vietrakoŭ na marskim uźbiarežžy, na poŭnač ad Kłajpiedy.

Pavodle litoŭskaj enierhietyčnaj stratehii miarkujecca, što da 2030 hodzie 45 pracentaŭ spažyvanaj elektraenierhii i cełych 90 adsotkaŭ ciepłavoj budzie pachodzić z adnaŭlalnych krynic enierhii. U 2050 hodzie ŭsia elektraenierhija i ciapło ŭ Litvie buduć vyrablacca tolki z adnaŭlalnych krynic.

Trochi ździŭleńnia vyklikała braniravańnie častki mahčymaściaŭ kłajpiedckaha hazavaha terminała polskimi kampanijami. Da hetaha času Varšava ź vialikaj aściarožnaściu hladzieła na pierśpiektyvy spałučeńnia hazapravodaŭ ź Litvoj, razhladajučy ich jak patencyjnuju kankurencyju na polskim rynku. Adnak u kancy traŭnia hazapravody Litvy i Polščy buduć złučanyja. Hetyja pracy zavieršacca na hrošy ź jeŭrapiejskich hrantaŭ. Złučeńnie zrobić mahčymym pierapampoŭku hazu ŭ abodva napramki. Ciapier jon budzie dastaŭlacca ź Litvy ŭ Polšču. U budučyni moža być naadvarot.

Rašeńnie litoŭskich uładaŭ ab bajkocie rasiejskaha hazu i jeŭrapiejskich transpartnych abmiežavańniach u dačynieńni da Rasii vielmi ŭstryvožyli ŭłady Kalininhradskaj vobłaści. Dla pačatku ŭ tutejšych ŚMI ŭzdymali pytańnie ab tym, što ŭ cełym Kalininhradskaja vobłaść budzie transpartna adrezanaja ad astatniaj častki Rasii. Tłumačeńni z Brusiela ab tym, što pa humanitarnych mierkavańniach usio ž budzie mahčymy transpart u i z vobłaści, trochi supakoili rasiejcaŭ. Choć i nie da kanca…

Hubiernatar vobłaści Anton Alichanaŭ užo zajaviŭ u intervju miascovamu partału, što dla poŭnaha zabieśpiačeńnia Kalininhrada tavarami z kantynientalnaj Rasii (u vypadku ŭviadzieńnia błakavańnia suchaputnych miežaŭ) patrabujecca 10 paromaŭ (šeść čyhunačnych i čatyry darožnyja), jakija pavinny non-stop płavać pa maršrucie Bałtyjsk-Uść-Łuha. Ciapier na hetym maršrucie tolki dva paromy. U budučyni treba było b zamović paromy ŭ jakoj-niebudź śpiecyjalizavanaj vierfi. Chutčej za ŭsio, paŭdniovakarejskaj.

Pavodle hubiernatara, hetaje pytańnie prapracoŭvajecca z rasijskim ministerstvam transpartu.

— My viedajem, dzie svabodnyja paromy, dzie svabodnyja karabli. Jość prablemy, źviazanyja z koštam hetaha vidu transpartu. Pry nieabchodnaści my budziem patrabavać datacyi ad fiederalnaha ŭrada. My padrychtavali adpaviednyja raźliki, — adznačyŭ kiraŭnik rehijonu ŭ intervju newkaliningrad.ru Jon taksama nahadaŭ, što rašeńnie ab prypynieńni tranzitu ŭ Kalininhradskuju vobłaść moža być pryniata nie «ni adnoj bałtyjskaj krainaj abo usimi tryma krainami», a na ŭzroŭni Jeŭrasajuza.

Rasijskija inviestycyi ŭ paromny fłot i ŭ hazavy terminał ŭpisvajucca ŭ Rasijskuju stratehiju ŭmacavańnia enierhietyčnaj niezaležnaści Kalininhradskaj vobłaści i źnižeńnia tranzitnaj zaležnaści ad trecich krain.

Za tranzit hazu Rasija płaciać Litvie pa ŭstanoŭlenych staŭkach (1,2 jeŭra za tys. m3 za 100 km). Heta vynikaje z pahadnieńnia z Hazpramam, jakoje dziejničaje da kanca 2025 hoda i ŭchvalena ES.

Kantrakt praduhledžvaje transparciroŭku hazu pa formule «ship or pay» (zakazčyk płacić, niezaležna ad taho, pampuje jon haz praz hazaprovad ci nie). Heta maje važnaje značeńnie — hod tamu ruskija na niekatory čas, jak śćviardžajecca pa techničnych pryčynach, prypynili tranzit hazu ŭ svoj ekskłaŭ. Adhalinavańni, što viali da litoŭskich spažyŭcoŭ, zakrytyja.

Rasija maje ŭ Kalininhradzie taksama rehazifikacyjnuju ŭstanoŭku, stvoranuju na bazie hazatranspartnaha tankiera. Heta pabudavany ŭ Paŭdniovaj Karei karabiel «Maršał Vasileŭski». Jaho rehazifikacyjnaja mahutnaść (to bok zdolnaść pieratvarać zvadkavany haz u zvyčajny) składaje kala 3,1 młrd kubamietraŭ na hod. 

Dziakujučy novaj infrastruktury «Hazpram» paśla 2025 hoda, kali skončycca termin dziejańnia damovy na pieradaču hazu, zmoža admovicca ad ekspłuatacyi hazapravoda, jaki prachodzić praz terytoryju Biełarusi i Litvy, zadavalniajučy pry hetym u poŭnym abjomie patreby spažyvańnia ŭsioj Kalininhradskaj vobłaści (kala 2,5 młrd m3 na hod). 

Akramia taho, u Kalininhradskaj vobłaści praciahvajecca razbudova elektraenierhietyčnych mahutnaściaŭ, što pavinna dazvolić admovicca ad pieradačy elektraenierhii praź Litvu.

«Naša Niva» adnaŭlaje zbor danataŭ — padtrymać prosta

Čytajcie taksama:

Tonkaści niamieckaj palityki. Čamu Hiermanija nie admaŭlajecca ad rasijskaha hazu i dazvalaje aŭtaprabiehi pucinistaŭ?

«Kala 70% ekspartu ŭ ES — pad sankcyjami». Što čakaje biełaruskuju ekanomiku

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?