Błohiery iranizujuć nad sprobami Niaklajeva zaručycca padtrymkaj Rasii.

Błohiery iranizujuć nad sprobami Niaklajeva zaručycca padtrymkaj Rasii.

Papiarednija prezidenckija kampanii prachodzili ŭ Biełarusi pa davoli typovym uschodniejeŭrapiejskim scenary časoŭ pierachodnaha pieryjadu, z toj tolki roźnicaj što ŭ našym vypadku bad guys zaŭždy vyjhravali.
A tak usio zrazumieła — tam jany, tut my, tut demakratyja, tam dyktatura, tut biełaje, tam čornaje ci čyrvonaje, tut zachad tam uschod.

Nakolki pierśpiektyŭnym i vyjhryšnym byŭ taki palityčny padzieł dla apazicyi, zastajecca pytańniem — da pieramohi jana realna nikoli nie nabliziłasia, chiba była zdolnaja, jak u 2006 hodzie, skansalidavać pratestny elektarat, jakoha chapała badaj tolki na śviedčańnie taho, što ŭ Biełarusi moža być i inšaja Biełaruś.

Sproby vychadu za ramki hetaha scenaru, navat kali jany pradprymalisia ŭ metach pašyreńnia bazavaha apazicyjnaha elektaratu, pryvodzili da zusim ścipłych vynikaŭ. Adeptam takich taktyk nie ŭdavałasia nablizicca da siaredniaha vybarščyka.

Siońniašniaja palityčnaja kampanija pakul što praciakaje ŭ vyrazna admietnym ad papiarednich, možna navat skazać karnavalnym styli.

Palityčny siezon 2010 hoda staŭ admietny dziŭnymi mietamarfozami.

Vyniesiem za dužki Jarasłava Ramančuka, bo ni jon, ni jaho (ja, darečy, sam siabar AHP) partyja nikoli nie chavali svaich peŭnych rusafilskich schilnaściaŭ, ale zaŭždy trymalisia sapraŭdy demakratyčnych rasijskich siłaŭ (ich nadziei, praŭda, syšli na ništo akurat tady, kali hetyja siły apynulisia ŭ Rasii jašče na bolš krajnim marhinesie, čym ich biełaruskija kalehi). Ale na astatniaj častcy apazicyjnaj prastory pačaŭsia siezon cudaŭ.

Adzin viadomy palityk, jaki apošni čas, jak vyśvietliłasia, byŭ žurnalistam, jašče hod tamu ŭ majoj prysutnaści davodziŭ adnamu adstaŭnomu jeŭrapiejskamu prezidentu, što Biełaruś — heta sapraŭdy apošniaja dyktatura ŭ Jeŭropie, bo azijackuju Rasiju da Jeŭropy adnosić nielha. Ciapier hety žurnalist skroź fihuruje na infarmacyjnych kanałach, kryšavanych FSB, dzie jon raskručvajecca jak hałoŭny apanient Łukašenki
, viadoma, ź inšaj rytorykaj. Na adnaho moładzievaha aktyvista raptam syšło adkravieńnie i jon pačaŭ aktyŭna zaklikać nie bajacca novych chaŭruśnikaŭ žurnalista-palityka. Inšy kandydat u prezidenty, jaki piać hod tamu zaklikaŭ da bajkotu falšyvych vybaraŭ, ciapier upeŭnieny va ŭłasnaj pieramozie i kiruje samym, zdavałasia b, ekstravahantnym palityčnym prajektam za apošnija dziesiacihodździ — chacia ekstravahantny jon tolki dla asobaŭ z karotkaj histaryčnaj pamiaćciu ci prosta z karotkim žyćciovym dośviedam, jakim pakul nie vypadaje ŭśviedamić, što novaje — heta dobra zabytaje staroje.
U biełaruskaj palitycy zapanavaŭ «vialiki rasijski styl», jaki brytanski daśledčyk Endru Ŭiłsan kaliści trapna nazvaŭ virtualnaj palitykaj. Śpiektakl, zamiašany na hrošach, infarmacyjnych technałohijach i inscenizacyi žachaŭ i katastrofaŭ, drobnych pijar-akcyjach i skandałach, jakija padmianiajuć źmiest, sutnaść i mety.
Prysutnaść hetaha stylu — jašče nie pramoje paćvierdžańnie ŭvachodžańnia Rasii na biełaruski palityčny rynak, adnak sprava nie tolki ŭ pijar-prajektach biełaruskaj apazicyi, jak toje ŭjaŭlajecca kalehu Bułhakavu. Zanadta ž šmat supadzieńniaŭ.

Pry hetym ja całkam pierakanany, što intelektualna prajekty ŭ styli a la Russe naradžajucca ŭ samoj Biełarusi (chacia b tamu, što ŭ Rasii adsutničaje adekvatnaje razumieńnie ŭnutrypalityčnych biełaruskich realij, jakoje b dało mahčymaść spłanavać adtul bolš-mienš hruntoŭnuju palityčnuju kampaniju).

Adeptaŭ rasijskaha palityčnaha stylu ŭ Biełarusi zaŭždy chapała, i absalutnaja bolšaść hetych ludziej — patryjoty Biełarusi,
jakija pa-svojmu hladziać na pierśpiektyvy krainy i mahčymaści vychadu jaje z dyktatury.

Palityčnaja tradycyja viery ŭ vyzvalenčuju rolu Rasii ŭ płanie demakratyzacyi Biełarusi maje doŭhuju historyju spadziavańniaŭ, rasčaravańniaŭ i adnaŭleńnia nadziejaŭ — uzhadajem niekali papularny palityčny słohan «Razam z Rasijaj u Jeŭropu».

Prychilniki hetaj palityčnaj linii — ludzi pieravažna z rasijskim bekhraŭndam, jany abo adtul pachodziać, abo tam atrymali adukacyju i adbylisia jak asoby i prafiesijanały, abo tam pracujuć, u tym liku ŭ palityčnych kampanijach. Mienavita ŭ hetym asiarodździ ŭźnikali i papiarednija prajekty, jakija pretendavali na ŭvahu i padtrymku z boku Maskvy, adnak amal nikoli jaje nie damahalisia.

Biezumoŭna, spadar

Uładzimir Niaklajeŭ duchoŭna staić u adnym šerahu ź Milinkievičam i Šuškievičam, a nie ź Sinicynym i Hajdukievičam. Darečy, schilnaść staroj, možna skazać BSSRaŭskaj intelehiencyi, dla jakoj były SSSR — nie čužaja ziamla — da ŭdziełu ŭ padobnych prajektach abo chiba ich błasłavieńnia svajoj prysutnaściu dla Biełarusi taksama tradycyjna.

Čarhovy palityčny prajekt, jaki, biezumoŭna, uźnik u tym ža asiarodku ŭ Miensku ŭ 2009 hodzie, trapiŭ u całkam novy kantekst, asabliva što tyčycca biełaruska-rasijskich znosinaŭ.

Akurat u toj čas, kali kiraŭničy tandem u Kramli pryjšoŭ da vysnovy, što z Łukašenkam im bolš nie damovicca, prajaviłasia i novaja taktyka pavodzinaŭ Kramlu ŭ blizkim pamiežžy. Papiaredniaja admaŭlała ŭ mahčymaści supracy z apazicyjnymi siłami (akramia tych, jakija vyrazna stajać na pazicyjach «rasijskaha śvietu»). Adnak, u novaj paradyhmie aktyŭnyja miery pa padtrymki apazicyi ŭ Hruzii i Kyrhyzstanie, inśpiravańnie ekanamičnaha kałapsu i dziaržaŭnaha pierakrutu ŭ tym ža Biškieku — usio heta adbyvałasia ŭžo biez asablivaj saramlivaści, a navat z pamknieńniem zaśviedčyć aŭtarstva hetych palityčnych prajektaŭ.

Majučy na ŭvazie ŭsie supadzieńni ŭ časie i styli

(uvachod HOP-kampanii na biełaruski palityčny rynak — praz skupku hazietaŭ i asobaŭ — typovy dla našych uschodnich susiedziaŭ i nie vytrymlivaje pravierki anijakimi praktykami i pracedurami, pryniatymi ŭ zachodnich donaraŭ),
vypracavać alternatyŭnuju teoryju pachodžańnia kampanii było vyklučna prablematyčnym (narešcie, zdajecca, prydumali biełaruskuju dyjasparu ŭ Rasii, ale hetaja viersija niepierakanaŭčaja, bo apošniaja — intehravanaja častka rasijskaj elity, i dziejničać biez uzhadnieńnia z Kramlom usio roŭna nie budzie).
Šukać u kampanii ŭ styli a la Russe jakujuści patajemnuju hulniu Zachadu biessensoŭna (inšaja sprava, što niekatoryja donary, sutyknuŭšysia z deficytam idejaŭ, užo honiacca padtrymać prajekt, jaki abiacaje choć niejkuju viesiałuchu ŭ palityčnaj bieznadziei).
Regime change u Biełarusi na Zachadzie prosta časova źnik z paradku dnia, a ŭ Rasii popyt na taki prajekt, naadvarot, źjaviŭsia.

Unutrany popyt na prajekt u styli a la Russe uźnik chiba «pa zmaŭčańni» ŭ vyniku vyčarpańnia tradycyjnaha apazicyjnaha repiertuaru. Adbyłosia masavaje rasčaravańnie demakratyčnaha aktyvu ŭ papiarednich namahańniach i ich liderach, što pryviało da masavaha sychodu aktyvistaŭ z apazicyjnaj dziejnaści. Da taho ž, tradycyjnyja zachodnija donary amal u adnačaśsie pakinuli biełaruski palityčny rynak, što rezka źniziła staŭki tradycyjnych palityčnych strukturaŭ, jakija raniej hetymi donarami padtrymlivalisia. Aŭtamatyčna vyraśli staŭki tych, chto ŭmieje stvarać «časovyja tvorčyja kalektyvy», mozham jakich słužać kalapalityčnyja i intelektualnyja sietki ŭ Miensku, a muskulnaj masaj — hurtki i sietki ŭ rehijonach, jakija lohka pierasoŭvajucca z partyi ŭ ruch, z ruchu — u kampaniju, z kampanii — iznoŭ u partyju ci NDA, časam u niaźmiennym składzie. Mienavita takija tvorčyja kalektyvy (hladzicie kultavy film «Dzień vybaraŭ») i źjaŭlalisia składnikami rasijskaha palityčnaha stylu, pakul tam jašče isnavała kankurentnaja palityka. Narešcie, častkova z pryčyny vyšejaznačanych čyńnikaŭ, biełaruskaj apazicyi ŭpieršyniu nie byŭ prapanavany z zachodniaha boku scenar, jaki jana mahła b pryniać i tvorča adaptavać (jak u 2001 hodzie — juhasłaŭski varyjant, u 2006 — kalarovaja revalucyja).

Paśla rasčaravańniaŭ apošniaha dziesiacihodździa i nialehkaha isnavańnia va ŭmovach kanfliktu z aŭtarytarnaj dziaržavaj, luby bolš-mienš pryvabny, zrazumieły, padtrymany srodkami palityčny prajekt idzie na ŭra.

Prablema navat nie ŭ tym, što absalutnaja bolšaść lidaraŭ HOP-kampanii aryjentujecca na Ŭschod. Prablema ŭ tym, što kampanija ŭ styli a la Russe z pačatku svajho isnavańnia pryncypova viałasia na pryncypie «svabody ad kaštoŭnaściaŭ», vykarystoŭvajučy ich chiba jak adnarazavyja srodki dla prykryćcia sumnieŭnych palityčnych metaŭ.
Možna było adrazu na starcie biessaromna chłusić, vydajučy palityčny prajekt, ad pieršaha kroku nakiravany na prezidenckija vybary, za kulturnuju kampaniju. Možna było simulavać kłopat pra narod praz sumnaviadovyja paštoŭki z zaklikam pisać praŭdu-matku «na dierievniu baťkie», cudoŭna viedajučy što praktyčna nichto ich nikudy nie pašle. Možna było znoŭ, druhi raz zapar, vykarystać imia Vasila Bykava, hetym razam z asablivym cynizmam. Kazulin choć zbor tvoraŭ vydaŭ, a tut podpisy banalna skarystajuć jak bazu dadzienych, kab chutčej dapaŭźci da zapavietnych sta tysiačaŭ.

Menedžary i ideołahi kampanii, jakija ź dziesiatak hadoŭ tamu biehali za vašym pakornym słuhoj, trasučy partyjnyja ŭznosy ŭ AHP abo sprabavali (časami, pryznajusia, paśpiachova) zamović artykuły dla skandalnych internet-sajtaŭ, ciapier raskidvajucca kultavymi simvałami demanstratyŭnaha spažyvańnia.

Vieterany miascovych palittechnałohij, adkaznyja za haniebnuju čystku palitołahaŭ u Jeŭrapiejskim humanitarnym univiersitecie, amal nieprykryta chvalacca studentam, kolki hazietaŭ u svaim rehijonie jany skupili i vykarystoŭvajuć svaje ofisy dla rekrutynhu novych najmitaŭ.

Naohuł, «svaboda ad kaštoŭnaściaŭ», karystajučysia viebieraŭskaj terminałohijaj, — fundamientalny pryncyp rasijskaha palityčnaha stylu. Uzhadvajucca kantakty ź niekatorymi z maskoŭskich palittechnołahami, jakija sprabavali zarekrutavać u arhanizacyju moładzievych łahieroŭ pa pryncypie rasijskaha Sielihiera dla «Našych». Zajaŭleny kryter adboru byŭ akurat-taki — udzielniki nie musiać zacyklivacca na kaštoŭnaściach, tamu što z hetymi ludźmi «nielha damovicca». Pra kaštoŭnaści prychilniki stylu a la Russe uzhadvajuć, chiba kali treba adbicca ad naśmiešak za čarhovyja pravalenyja pijar-akcyi.

Darečy, pra pijar. Treba adznačyć, što pijar-składnik rasijskaha ŭvarvańnia na biełaruski palityčny rynak śviedčyć ab masavaj deprafiesijanalizacyi palittechnołahaŭ što ŭ Rasii, što ŭ Biełarusi.

Pra «ciažkuju artyleryju» NTV było skazana ŭžo dastatkova — mahčyma, što aŭtary «Chrosnych baciek» prosta zapudryli kamuści mazhi pierśpiektyvaj ubojnaha kampramatu, a sami «aščadzili», banalna sklapaŭšy svaje šedeŭry ŭrezkami z našmat bolš źmiastoŭnych i prafiesijnych filmaŭ Šaramieta i Chaščavackaha. U pryncypie, hetaha chapiła b, kab zamačyć niejkaha rasijskaha mera ci hubiernatara (navat Łužkova), ale toje, jak hety ž pradukt budzie ŭździejničać na palityčnym rynku inšaj krainy nie ŭśviedamlałasia. Jak i toje, badaj, što heta inšaja kraina.

Na biadu dla HOP kampanii, amal kožny publičny vystup jaje lidara zakančvajecca publičnym fijaska,
paśla jakoha zastajecca ci apraŭdvacca, ci pieravodzić strełki na pytańni, jakija paru tydniaŭ tamu nichto i nie ŭzdymaŭ.
Takoj biazhłuzdaj, nieprafiesijnaj, nieachajnaj pracy z kandydatam nie było ŭ papiarednich apazicyjnych kampanijach
(skažam, taho ž Hančaryka ŭ 2001 hodzie).

Tut jość adna kanceptualnaja prablema. Styl a la Russe (raskrucim choć palena, byli b infarmacyjnyja resursy) — heta styl chutčej uładny, čym apazicyjny, jon realizujecca pry tatalnym abo amal poŭnym kantroli nad infarmacyjnym polem. A kali nie, to nieachajnaja raskrutka nie vytrymlivaje navat ściobu ŭ ŽŽ i Fejsbuku.

Adnak, u palitycy pieramožcaŭ nie sudziać, i kali b palityčny prajekt u styli a la Russe mieŭ by choć niejkija šancy na pośpiech, to pavodziny jaho adeptaŭ znajšli b apraŭdańnie. Prablema ž mienavita ŭ tym, što prajekt źlepleny capu-łapu i pa ŭsich svaich składnikach, akramia finansavaha, prajhraje navat papiarednim apazicyjnym patuham, i vydzialajecca ciapier z ahulnaj apazicyjnaj masy tolki dziakujučy tatalnamu «razbrodu i šatańniu» ŭ jaje stanie.

Stvaralniki prajekta ŭ styli a la Russe zrabili vybar na karyść horšaha ŭ paraŭnańni z drennym — samaj pravalnaj apazicyjnaj stratehii z mahčymych. Ci nie mahli jany nie razumieć, što prajekt pravalny, što jon aŭtamatyčna harantuje Łukašenku elehantnuju pieramohu, «vyzvalajučy» dla jaho niezaležnicki fłanh? Ci nie mahli jany nie razumieć, što pačynać pieradvybarčuju kampaniju ŭ Maskvie — značyć zahadzia paćvierdzić praŭdzivaść u vačach abyvaciela ŭsio, što na vas vyljecca z BT?

Miarkujučy pa jakaści infarmacyjnaj atacy na Łukašenku z boku Rasii, u Maskvie taho nie razumieli. Ale voś našyja adepty, navat z papraŭkami na kulturnyja stereatypy i palityčnuju mifałohiju, naŭrad ci mieli choć niejkija iluzii nakont svajho kandydata ci, prynamsi, musili ich pazbavicca pa chodzie kampanii.

Sprava navat nie ŭ internet-krytykanach. Pahladzicie na apytańni hramadzianskaj dumki i pratestujcie papularnaść tych idej i krokaŭ, jakimi ciapier pazicyjanujecca Niaklajeŭ.

Kali tolki ŭsia kampanija rabiłasia nasamreč daloka nie pad Nieklajeva… Jak tak? Dy vielmi prosta, uzhadajcie jašče adzin bajan, jakim i raniej sprabavali pryciahnuć uvahu palityčnych inviestaraŭ z uschodu. Majecca na ŭvazie prajekt «zdačy» Łukašenki panujučaj namienkłaturaj. To bok, zajaŭleny kandydat tut musiŭ «hreć miesca» da taho momantu, pakul niechta z vysokapastaŭlenych čynoŭnikaŭ nie pierabiažyć u łahier apazicyi i nie ŭznačalić kampaniju. Chto heta moh być — vybar nievialiki, i proźviščy hetych čynoŭnikaŭ u presie fihurujuć pastajanna i jak mahčymyja pierajemniki Łukašenki i jak mahčymyja jaho apanienty. Dy i palityčny cisk z boku Kramla na hetyja fihury byŭ ciaham apošniaha hodu adčuvalny, i niejak harmanična hety cisk sumiaščaŭsia z raskrutkaj kampanii ŭ styli a la Russe.

Adnak,

pieravabić vysokapastaŭlenych čynoŭnikaŭ u stan apazicyi nie ŭdałosia,
nie ŭdałosia i «pradušyć» pryznačeńnie na pasadu premjera asoby, jakaja b zadavalniała Maskvu (a, mahčyma, i nie tolki jaje) u jakaści budučaha pierajemnika, jakomu b, u razie čaho, pierajšła b ułada.
(Pavodle maich źviestak, Maskva dabivałasia pryznačeńnia na pasadu premjera Uładzimira Makieja.)
Takim čynam, vyhladaje, što Łukašenku ŭdałosia i na hety palityčny cykł zachavać adzinstva namienkłatury, i badaj upieršyniu jon pojdzie na prezidenckija vybary jak jaje lider, a nie prosta jak nahladčyk u čynoŭničym baraku.

Ale što ciapier, kali palityčny prajekt niechta pasprabuje davieści da rozumu?

Kali pieramoha na vybarach niemahčyma, vierahodny šlach pracy na delehitymizacyju vybaraŭ, a heta značyć, što kampanija ŭ styli a la Russe moža stać fihurantam užo rasijskaj palittechnałohii — nazaviem jaje ŭmoŭna «padryŭ damoŭ u Maskvie».
Ci nie zapisanyja zahadzia lidery HOP kampanii ŭ palityčnyja pakutniki tymi, chto zrabiŭ na ich staŭku? Zrešty, jašče bolš mahčymyja kontrmiery ŭłady «na apiaredžańnie» ŭ tym ža samym styli, pahatoŭ što elemienty rasijskaha scenaru-1999 (anałahi prahramaŭ typu «Adnak») užo pačali źjaŭlacca ŭ efiry.

Kampanija ŭ styli a la Russe pakazała, jak kaža moj kaleha Bułhakaŭ, što apazicyjnyja lidery — «nijakija nie hrandy, što jany zvyčajnyja, šarahovyja bajcy apazycyjnaha frontu, i ŭ vypadku adpaviednaj hieapalityčnaj kanjunktury ich simvaličny kapitał, jaki nibyta nazapašvaŭsia dziasiatkami hadoŭ, ničoha nie značyć».

Heta tak. Ale ŭvajści na apazicyjny palityčny rynak, jaki piatnaccać hod budavaŭsia na pryncypie patranažu i klijentury, zanadta prosta.

Pry najaŭnaści resursaŭ na druhoje miesca možna raskrucić što zaŭhodna i kaho zaŭhodna. Ale što peŭna, dasiahnuć bolšaha, dasiahnuć pieramohi — nie prosta ciažej. Dalej spatrebicca ŭsio toje, što niščyłasia dziela druhoha miesca i što nie pasuje stylu a la Russe — pryncypy, kaštoŭnaści, addanaść.

Kupić Płošču suprać uładara ŭ broniekamizelcy nie ŭdasca. Ja nie kažu, što Niaklajeŭ i HOP-kampanija bieznadziejnyja. Ale dla hetaha jany musiać pieraraści ź nieachajnaha pijar-prajekta, skiravanaha na druhoje miesca na palityčnym niebaschile, u niešta bolšaje. A heta ciažkaja zadača.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?