Lidar «Havary praŭdu!» apublikavaŭ prahramu ŭ vyhladzie adkazaŭ na pytańni

Siońnia kandydatu ŭ prezidenty Uładzimiru Niaklajevu niaspynna zadajuć pytańni pra sutnaść jaho prahramy. Što jon moža prapanavać vybarščykam? Kali pieramieny, dyk u jakich śfierach? Jak źbirajecca refarmavać krainu, u čym sutnaść madernizacyi hramadstva, što zabiaśpiečyć upeŭnienaść biełarusaŭ u zaŭtrašnim dni?

— Sutnaść majoj prahramy prostaja: Biełaruś pavinna hodna žyć. Što heta značyć?

Na praciahu apošnich dziasiacihodździaŭ naš narod namahaŭsia vyžyć. A treba nie vyžyvać — daŭno pryjšoŭ čas žyć. Pryčym, hodna. Pa jeŭrapiejskich standartach XXI st.

U mianie jość całkam vyrazny płan, jak dahnać čas.

Kampiensavać stračanaje. Z padrabiaznaściami možacie paznajomicca na sajcie: www.niekliajev.org

Krainu zaspakoili pieśniaj ab «stabilnaści». A patrebna — dynamika

— Kali kažuć pra budučyniu Biełarusi, najčaściej apierujuć paniaćciami, aktualnymi dla XX i navat dla XIX stahodździaŭ.

— Što vy majecie na ŭvazie?

— Naprykład, paŭtarajuć: adukacyja pavinna być biaspłatnaj… Tak. Ale hałoŭnaje nie forma, a sutnaść. Za biaspłatnuju adukacyju zmahalisia i ŭ XIX stahodździ! Zaraz na pieršy płan vychodzić inšaje — internacyjanalizacyja adukacyi, uvachodžańnie ŭ suśvietnuju adukacyjnuju prastoru.

Razumiejecie, Biełaruś pavinna ŭlivacca ŭ sučasnaść, a jana panura ciahniecca ŭ chvaście času, razhrabajučy paŭsiadzionnyja prablemy.

— Tym nie mienš, kryzis pieražyli. Čamu tady vy nie chočacie skazać «dziakuj» architektaru stabilnaści, Alaksandru Ryhoraviču?

— A chto vam skazaŭ, što horšaje zastałosia zzadu? Biełaruskaje telebačańnie? Sam Łukašenka? Čamu jon tady znoŭ prosić hrošy — hetym razam u Jeŭropy? Ułada pieramožna trubić, što kryzis skončyŭsia. Ale hihanckaja kolkaść źniešnich pazyk

(siońnia doŭh składaje 25 miljardaŭ dołaraŭ — i dziaržprapahanda pra toje ni hu-hu)

śviedčyć pra inšaje. A praz hod, u 2012-m, užo treba płacić pa rachunkach!

Biełaruski, łukašenkaŭski «cud» časova macavaŭsia tolki źniešnimi pazykami.

Zaraz narodu padajuć jak zasłuhu ŭłady toje, što paśla vybaraŭ možna atrymać jašče 3 miljardy ad Jeŭraźviazu. Ale treba razumieć: hetyja hrošy — nie padarunak, jany lahuć ciažkim hruzam na plečy zvyčajnych biełarusaŭ. Pryjdziecca viartać daŭhi!

— Narod i ŭdzień, i nočču pierakonvajuć, što adziny vychad ź situacyi, jakaja skłałasia — uziać krainu ŭ ručnoje kiravańnie, i čyje mienavita ruki — zrazumieła…

Nu tak, Łukašenka naciskaje na ŭsie knopki sam. Jon nabraŭ kredytaŭ i raźmierkavaŭ srodki pa ŭłasnym mierkavańni. Pazatykaŭ dzirki. Ale mašyna napierad nie idzie, my ŭ kalainie. «Strełačniki», mahu ŭpeŭnić, buduć znojdzienyja — tolki jakaja karyść?

Chiba nie jasna: kali nie pamianiać ekanamičnuju sistemu, my budziem i nadalej uciahvacca ŭ pazykovuju kabału.

Nam pastajanna paŭtarajuć, što naša ekanomika adkrytaja: jana aryjentavanaja na ekspart. Ale jak być z tym, što deficyt źniešniehandlovaha bałansu składaje amal 6 miljardaŭ dołaraŭ? Značyć, biełaruskaja ekanomika impartazaležnaja. Vyšejšaje kiraŭnictva pavinna razumieć: rubiel, dołar, jeŭra vokrykam nie prymusiš pracavać tak, jak chočacca. I zahavorami nie padymieš pradukcyjnaść pracy. Bo jość ekanamičnyja zakony, jakija nielha ihnaravać.

Prybrać tatalnuju zaležnaść ad adnoj tolki piersony

— Supraćstajać horšamu moža tolki mocnaja dziaržava, vybudavać jakuju abiacaje vaša prahrama…

— U čym hałoŭnaja słabina našaj dziaržavy? U tym, što ŭsia ŭłada i kiravańnie sacyjalna-ekanamičnym žyćciom u rukach adnaho čałavieka.

Viertykal nie ŭmieje pracavać biez zahadaŭ prezidenta, krykaŭ, razhonaŭ. U vyniku, siońnia hałoŭnaj pahrozaj dla nacyjanalnaj biaśpieki staŭ mienavita prezident, jaki zamknuŭ na sabie ŭsiu sistemu.

Naša hałoŭnaja zadača — zrabić tak, kab dziaržava nie zaležyła vyklučna ad adnoj asoby. Tak, Niaklajeŭ źbirajecca stać prezidentam, ale zusim nie źbirajecca manapalizavać usie ryčahi kiravańnia.

Nam treba budzie adnavić rolu parłamienta, vybarnaść miascovaj ułady, i, kaniešnie, niezaležny sud.

Nam patrebny parłamient, jaki ŭśviedamlaje svaju adkaznuju misiju i realna ŭdzielničaje ŭ pryniaćci rašeńniaŭ.

— Tady, pa łohicy, u vypadku pieramohi na vybarach vy pavinny pravieści daterminovuju parłamienckuju kampaniju pa novych demakratyčnych praviłach?

— Tak, my abaviazkova heta zrobim.

Hrošy lažać u pančochach, tamu što ludzi bajacca: abkraduć

— A ŭ čym sutnaść vašych ekanamičnych reformaŭ?

— Ekanomika budzie hruntavacca na troch «kitach»: biznes, inviestycyi, pryvatyzacyja.

U nas 250 tysiač pradprymalnikaŭ, i jašče čverć nasielnictva chacieła b adkryć svaju spravu. Na dumku ekśpiertaŭ, treba, jak minimum, 12–13 tysiač dołaraŭ, zusim nie niedasiahalnaja suma dla aktyŭnaj častki hramadzian. Ale tolki niaznačnaja kolkaść ludziej rašajecca na heta z-za ciažkaściaŭ va ŭtrymańni biznesu. Tamu što hramadzianie aścierahajucca: ich abdziaruć, jak lipku, ci taho horš — pasadziać.

Voś i nie zarablajucca hrošy, nie płaciacca padatki, šmat hublaje biudžet. Łancužok vidavočny. Nieabchodna skaracić kolkaść kantralujučych orhanaŭ i ŭkaranić prostyja zrazumiełyja ŭmovy viadzieńnia biznesu. Praz palapšeńnie situacyi ŭ pradprymalnickaj śfiery my pačniem upłyvać na inšyja haliny ekanomiki.

— Jakaja ź ich asabista dla vas hałoŭnaja?

— Pačniem prahramu «Narodnaje žyllo», i heta zusim nie papulizm, jak niekali ŭ Łukašenki. Zakładziem srodki dla raźvićcia budaŭničaj haliny, bankaŭskaha siektara, kab u ludziej źjaviłasia realnaja mahčymaść brać ilhotnyja kredyty.

Treba razumieć: ciapier u košcie žylla vialikuju dolu składajuć karupcyjny i administracyjny składniki.

Bo vy, hruba kažučy, płacicie nie tolki za cehłu, cemient i pracu budaŭnikoŭ, ale jašče i za vializny aparat kadraŭ, jaki ŭtrymlivaje dziaržava.

Važnym aśpiektam źjaŭlajecca žyllovaje budaŭnictva mienavita ŭ nievialikich haradach. Nam treba ŭładkoŭvać pravincyju. Hetamu, darečy, dapamoža i reforma miascovaj ułady.

— Vy kazali pra pryvatyzacyju jak pra adzin z asnoŭnych «kitoŭ» ekanamičnaj prahramy Niaklajeva. Čym jana adroźnivajecca ad isnujučaj praktyki?

— Zaraz pryvatyzacyja razhladajecca jak srodak dla łatańnia dzirak u biudžecie. Niešta pradali — i zaraz ža prajeli. Dyj pradajuć niehałosna, ledź nie tajemna: usiudy pokryvy tajamnicy, sakretnyja, kułuarnyja ździełki, nieabaviazkovaść. I jak vynik — «adkaty», kradziažy, karupcyja.

My pierapynim takuju praktyku raz i nazaŭždy: sumlennymi ahulnymi praviłami, adkrytaściu pieramoŭ.

Što da inviestycyjnych prajektaŭ, tut taksama buduć vyraznyja prazrystyja ŭmovy. Bieź ich nie pryciahnuć zamiežnyja karparacyi dla madernizacyi pradpryjemstvaŭ.

Treba admovicca ad pakazušnych novabudoŭlaŭ i ladovych pałacaŭ

— Ludziam važnaja nie tolki dobraja praca. Nie mienš aktualnym zastajecca i «razrulivańnie» sacyjalnaj śfiery… Jak heta budzie adbyvacca pry Niaklajevie?

— Ciapier ułada dekłaruje, što Biełaruś — sacyjalnaja dziaržava. Tady zaŭvažu: jana pracuje drenna. U nas likvidavali vielmi važnyja dla

mnohich ludziej ilhoty. U nas značna mienš, čym u susiedziaŭ, dapamahajuć pry naradžeńni dziaciej. U nas dekłarujecca adrasnaja sacyjalnaja dapamoha, ale jaje, navat takuju ścipłuju, atrymlivaje mizernaja kolkaść ludziej…

Jakoj budzie reforma tut?

Pieršaje — padniać minimalnuju zarabotnuju płatu i faktyčna zraŭniać jaje z pražytkovym minimumam, zrabić sapraŭdy prydatnaj dla žyćcia.

Pa-druhoje, hrašovaja dapamoha pa biespracoŭi taksama nie pavinna mieć simvaličny charaktar.

I treci važny momant — stymulavańnie naradžalnaści. Siońnia heta prablema vyžyvańnia, i naohuł krainy i etnasu biełaruskaha.

Adsiul naša ideja maciarynskaha (siamiejnaha) kapitału. Ź jaho dapamohaj — pa raźlikach, heta paradku 25 tysiač dołaraŭ za druhoha i nastupnych novanarodžanych

— stvarajucca bolš-mienš roŭnyja mahčymaści dla dziaciej z roznych siemjaŭ. Havorka idzie pra bieznajaŭnyja srodki, jakija možna vydatkavać na navučańnie dziciaci, palapšeńnie žyllovych umoŭ, azdaraŭleńnie, adukacyju… Heta značyć na ilhoty dla rostu, raźvićcia i sacyjalizacyi budučych biełaruskich hramadzian.

— Banalnaje pytańnie: adkul hrošy na spraviadlivaść, Uładzimir Prakopavič?

— Budziem rupliva haspadaryć. Intensiŭna raźvivać sielskuju haspadarku, mały i siaredni biźnies, madernizavać viadučyja pradpryjemstvy. Jasnaja sprava, treba admovicca ad pakazušnych prajektaŭ, roznych biznes-centraŭ, ladovych pałacaŭ. Hulać u chakiej — sprava dobraja, ale davajcie pakul stymulavać naradžalnaść, bo ŭ pałacy niama kamu chadzić budzie. Kaniešnie, mahčyma skaračeńnie dziaržaŭnaha, kiraŭničaha aparatu. Za košt jaho aptymizacyi, realnaha ŭkaranieńnia sučasnych elektronnych technałohij.

I kultura, i historyja patrabujuć pavahi. Jana — budzie!

— Nu, a pad jakimi ściahami paviadziecie krainu ŭ budučyniu?

— Pavaha da svajoj histaryčnaj pamiaci i simvałaŭ nie padlahaje nijakamu sumnievu. Kali my kažam: histaryčnym hierbam Biełarusi źjaŭlajecca «Pahonia», a histaryčnym ściaham — bieł-čyrvona-bieły ściah, to my, jak minimum, pavinny ich pavažać.

Ci rabić dziaržaŭnymi? Heta ŭžo inšaje pytańnie. Pry lubym raskładzie «Pahonia» nie pavinna być mienš pavažanaj.

Ni pry jakich abstavinach! Ale kali ŭ svoj čas za źmienu simvałaŭ prahałasavali na refierendumie, to i rašeńnie ab viartańni treba, mabyć, prymać takim ža čynam.

Što tyčycca movy, to maja pazicyja takaja: nie treba zabaraniać ludziam havaryć pa-rusku, lepiej zaachvočvać havaryć pa-biełarusku.

Nacyjanalnaja kultura — heta žyvy arhanizm. Havorka nie tolki ab tradycyjnych «vyšyvankach», ale i pra sučasnych mastakoŭ, biełaruskuju rok-muzyku. Uziać chacia by prajekt «Narodny albom», jaki niekalki hadoŭ tamu byŭ niezvyčajna papularny. Dzie jon, čamu nie tyražujecca?

Nielha dzialić mastakoŭ, muzykaŭ, litarataraŭ na pravilnych i niapravilnych.

Nielha našu kulturu zvodzić da ŭzroŭniu pakazušnaha «Słavianskaha bazaru».

Choć, viadoma, fest u Viciebsku nichto nie źbirajecca admianiać.

Ale ž pavietram abnaŭleńnia pavinna stać nie kirmašovaja kultura, a taja, jakaja žyvie i dychaje na haradskich vulicach, na niepadcenzurnych vystavach, kancertach. I adnačasova pavinny być zapatrabavanyja narodnyja ansambli, mastackaja samadziejnaść. Ludziam treba dać prastoru.

Ja vieru: budzie na toje vola i vybar naroda — zajmiejem novaje dychańnie. Zažyviem hodna.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?